ตัวเลขบนถัง “5 แกลลอน” คือปริมาตร ส่วนตัวเลขที่ผู้ซื้อเอาตลับเมตรไปวัดคือเส้นผ่านศูนย์กลาง สองอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน และช่องว่างระหว่างสองตัวเลขนี้แหละคือจุดที่ทั้งใบเสนอราคาค่าขนส่งและออร์เดอร์ถุงซับใน (liner) พลาดกันบ่อยที่สุด
ถัง 5 แกลลอนมาตรฐานมีปากถังกว้างประมาณ 11.9 นิ้ว ก้นถังกว้าง 10.3 นิ้ว และสูง 14.5 นิ้ว — ถังใบเดียวมีสามมิติ แต่ทุกคนเรียกด้วยตัวเลขเดียว ถ้าสลับเส้นผ่านศูนย์กลางปากกับก้น คุณจะคิดพื้นที่พาเลทเผื่อเกินไปราวหนึ่งนิ้วต่อถังทุกใบ ถ้าเสนอราคาเป็นแกลลอนอังกฤษ ก็เท่ากับสัญญากับผู้ซื้อว่าถังจุของเหลวได้มากกว่าความจริงถึง 20%
บทความนี้รวมสเปกทั้งหมดไว้ในตาราง พร้อมอธิบายว่า “5 แกลลอน” หมายถึงเท่าไหร่จริง ๆ และควรใส่ตัวเลขในหน้าสินค้ายังไง ให้ผู้ซื้อ ซัพพลายเออร์ถุงซับใน และโปรแกรมคำนวณค่าขนส่ง อ่านจากตัวเลขชุดเดียวกัน
ขนาดถัง 5 แกลลอน และขนาดถังพลาสติกมาตรฐานทุกไซซ์ในตารางเดียว
ถังพลาสติกทรงกลมขยายสัดส่วนตามไซซ์แบบคาดเดาได้ คอลัมน์ที่คนมักพลาดคือสองคอลัมน์แรก: ปากถังกว้างกว่าก้นถังเสมอ และสองค่านี้ใช้แทนกันไม่ได้
| ไซซ์ที่เรียก (nominal) |
เส้นผ่านศูนย์กลางนอก ปากถัง |
เส้นผ่านศูนย์กลางนอก ก้นถัง |
ความสูง (ไม่รวมฝา) |
ความจุ |
| 1 gal |
7.60 in (193 mm) |
6.42 in (163 mm) |
7.50 in (191 mm) |
3.8 L |
| 2 gal |
9.60 in (244 mm) |
8.14 in (207 mm) |
9.50 in (241 mm) |
7.6 L |
| 3.5 gal |
11.75 in (298 mm) |
10.00 in (254 mm) |
11.13 in (283 mm) |
13.2 L |
| 5 gal |
11.91 in (303 mm) |
10.33 in (262 mm) |
14.50 in (368 mm) |
18.9 L |
ที่มา: U.S. Plastic Corp — Standard 5 gallon bucket ตรวจทานกับ U.S. Plastic Corp — Round plastic buckets & pails (2026) ขนาดจริงต่างกันเล็กน้อยตามโรงงานฉีดและรุ่นแม่พิมพ์ — ให้ถือตัวเลขชุดนี้เป็นช่วงอ้างอิง ไม่ใช่ค่าพิกัดความคลาดเคลื่อน (tolerance)
ข้อมูลอ้างอิงภาชนะมาตรฐานครบชุด รวมถึงถังเหล็ก (steel drum) แกลลอนเจอร์รี่แคน และถัง IBC อยู่ในตารางอ้างอิงขนาดถังและ pail มาตรฐาน
ถัง 5 แกลลอนรุ่นงานหนัก (heavy-duty)
ถังผนัง 90 mil คือรุ่นที่ส่งแบบบรรจุเต็ม วางซ้อนทั้งที่มีสินค้าอยู่ และขอ UN rating ได้ ฐานกว้างกว่าถังมาตรฐานนิดเดียว และสูงกว่าเล็กน้อย
| สเปก |
ถังมาตรฐาน 5 gal |
ถังงานหนัก 5 gal |
| เส้นผ่านศูนย์กลางนอก ปากถัง |
11.91 in (303 mm) |
11.81 in (300 mm) |
| เส้นผ่านศูนย์กลางนอก ก้นถัง |
10.33 in (262 mm) |
10.375 in (264 mm) |
| ความสูงรวม (ไม่รวมฝา) |
14.50 in (368 mm) |
14.625 in (371 mm) |
| ความหนาผนัง |
0.075 in (1.9 mm) |
0.090 in (2.3 mm) |
| น้ำหนักถังเปล่า |
~2.2 lb (1.0 kg) |
2.19 lb (0.99 kg) |
ที่มา: The Cary Company — 5 gallon white plastic pail, 90 mil (2026)
ทำไมเส้นผ่านศูนย์กลางปากถังกับก้นถังถึงไม่เท่ากัน
ถังไม่ใช่ทรงกระบอก แต่เป็นทรงกรวยตัด — ปากกว้าง ก้นแคบ — และความสอบนี้ออกแบบไว้โดยตั้งใจ เพราะทำให้ถังเปล่าสวมซ้อนเข้าไปในกันได้ตอนขนส่ง และทำให้ถังที่บรรจุแล้ววางซ้อนเป็นแนวตั้งได้มั่นคง
ผลในทางปฏิบัติคือ ความสอบของถัง 5 แกลลอนทำให้เส้นผ่านศูนย์กลางปากกับก้นต่างกันเกินหนึ่งนิ้วมานิดหน่อย ตัวเลขระดับนี้แหละที่เปลี่ยนการโหลดตู้ที่คำนวณไว้พอดีเป๊ะ ให้กลายเป็นพาเลทที่กว้างเกิน หรือถุงซับในที่ใส่ไม่ลงถัง
ตัวเลขสองตัว หน้าที่สองอย่าง:
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอกปากถัง (top OD) กำหนดฝา ขอบปาก ความพอดีด้านนอกของถุงซับใน และกำหนดว่าจะวางถังเรียงสองใบต่อแถวบนพาเลทได้หรือไม่
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอกก้นถัง (bottom OD) กำหนดความลึกตอนสวมซ้อน พื้นที่ฐานบนชั้นวาง และจำนวนถังที่วางเรียงข้างกันได้หลังสวมซ้อนแล้ว
ถ้าบล็อกสเปกของคุณเขียนแค่ “เส้นผ่านศูนย์กลาง” ค่าเดียว ผู้ซื้อไม่มีทางรู้ว่าคุณวัดฝั่งไหน ให้ใส่ทั้งสองค่าและกำกับชื่อให้ชัด
การสวมซ้อนคือตัวเลขค่าขนส่ง ไม่ใช่หมายเหตุท้ายตาราง
เพราะความสอบทำให้ถังสวมซ้อนกันได้ ถังเปล่า 5 แกลลอนจึงส่งได้ประมาณ 240 ใบต่อพาเลท — ตอนคำนวณคิวส่งออก ตัวเลขนี้สำคัญกว่ามิติของถังใบใดใบหนึ่งเสียอีก ถังที่บรรจุแล้วสวมซ้อนไม่ได้ พาเลทเดียวกันจึงวางได้น้อยกว่ามาก การโหลดสองแบบนี้ต้องมีตัวเลขแยกกันสองตัวในใบเสนอราคา
ถัง 5 แกลลอนจุจริงกี่ลิตร
ส่วนที่สเปกชีตส่วนใหญ่ไม่ได้เขียนไว้คือ “แกลลอน” ไม่ได้มีแค่หน่วยเดียว
- แกลลอนของเหลวแบบสหรัฐฯ (US liquid gallon) เท่ากับ 231 ลูกบาศก์นิ้ว หรือ 3.785 L ห้าแกลลอนคือ 18.9 L
- แกลลอนอังกฤษ (imperial gallon) เท่ากับ 4.546 L ห้าแกลลอนคือ 22.7 L
คำเดียวกันเป๊ะ แต่ปริมาตรต่างกันหนึ่งในห้า ลูกค้าอเมริกากับลูกค้าอังกฤษที่ขอ “ถัง 5 แกลลอน” เหมือนกัน กำลังพูดถึงภาชนะที่จุต่างกันเกือบ 4 ลิตร แกลลอนอังกฤษนิยามไว้ใน UK Weights and Measures Act 1985 ส่วนนิยาม 231 ลูกบาศก์นิ้วของแกลลอนสหรัฐฯ อยู่ใน NIST Handbook 44 ซึ่งเป็นคู่มือกฎเกณฑ์ด้านชั่งตวงวัดของสหรัฐฯ
ประโยคที่ต้องจำ: “ถัง 5 แกลลอน” จุ 18.9 ลิตรในสหรัฐฯ และ 22.7 ลิตรในอังกฤษ — ชื่อเดียวกัน แต่ได้ปริมาตรมากกว่า 20%
ความจุที่เรียก (nominal) ไม่ใช่ระดับบรรจุ
18.9 L บนฉลากคือระดับบรรจุใช้งานจริง ไม่ใช่ความจุเต็มถึงขอบปาก ถังถูกออกแบบให้มีช่องว่างเหนือระดับบรรจุ (headspace) เพื่อให้ฝาปิดได้สนิท ให้สินค้ามีที่ขยายตัว และให้ถังรับการวางซ้อนได้โดยไม่เกิดแรงดันภายใน นี่คือกับดัก “ขนาดที่เรียก vs ขนาดจริง” แบบเดียวกับไม้ “2×4” บล็อก “8×8×16” หรือซองไปรษณีย์ “10×13” — ชื่อบอกแค่หมวดหมู่ ตัวเลขที่วัดได้ต่างหากคือความจริง รูปแบบนี้อธิบายไว้ครบในขนาดที่เรียก (nominal) กับขนาดจริง (actual)
ซัพพลายเออร์ไทยต้องระวังอีกชั้น: ถังไซซ์ใกล้เคียงกันในตลาดบ้านเรามักขายในชื่อ “ถัง 20 ลิตร” ถ้าลูกค้าต่างประเทศสั่ง 5 แกลลอน อย่าเอาเลข 20 ลิตรไปใส่ในสเปกแทน เพราะ 5 US gal คือ 18.9 L
ดังนั้นเวลาผู้ซื้อถามว่า “จุ 5 แกลลอนจริงไหม?” คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือ บรรจุใช้งานจริง 18.9 L ในถังที่ออกแบบให้มี headspace และนี่คือสามมิติที่ยืนยันตัวเลขนั้น
วัดขนาดถังยังไงให้ตรงกับที่ผู้ซื้อหมายถึง
ค่าที่ผู้ซื้อวัดซ้ำเองแล้วไม่ได้ผลเดิม ไม่นับเป็นสเปก ให้วัดถังทรงกลมแบบนี้:
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอกปากถัง — วัดด้านนอกขอบปากตรงจุดที่กว้างที่สุด โดยถอดฝาออก
- เส้นผ่านศูนย์กลางนอกก้นถัง — วัดด้านนอกของฐาน ตรงจุดล่างสุด
- ความสูง — วัดจากฐานถึงขอบปากแบบถอดฝา แล้ววัดซ้ำตอนปิดฝา เพราะฝาแบบกดล็อก (snap-on) เพิ่มความสูงรวมราว 0.5–1 นิ้ว
- ใส่หน่วยสองระบบ — นิ้วและมิลลิเมตร ใช้หน่วยเดียวเมื่อไหร่ ก็เท่ากับรอให้ผู้ซื้อต่างประเทศแปลงหน่วยผิด
- กำกับว่าเส้นผ่านศูนย์กลางแต่ละค่าเป็นของฝั่งไหน — เขียน “top OD” และ “bottom OD” ห้ามเขียนแค่ “diameter” ลอย ๆ
สิ่งที่ทำให้ตัวเลขชุดนี้เชื่อถือได้ไม่มีอะไรหวือหวา: วัดถังจริง แล้วล็อกมิติที่วัดได้ลงบนรูปสินค้าตรงจุดที่ผู้ซื้อมองจริง ๆ จากนั้น export ตัวเลขชุดเดียวกันออกมาในขนาดรูปที่แพลตฟอร์มกำหนด การวัดแบบ snap-to-edge จะยึดเส้นวัดไว้กับขอบปากและฐานของจริง ส่วนตัวเลขที่พิมพ์ทับรูปเฉย ๆ หรือมิติดูสมจริงที่ AI สร้างภาพแต่งขึ้นเอง ก็แค่การเดาที่แปะป้ายไว้ การมาร์กเส้นผ่านศูนย์กลางทั้งสองค่าลงบนรูปถังโดยตรง คือสิ่งที่ตัดอีเมล “11.9 นี่ฝั่งไหน?” ตั้งแต่ก่อนผู้ซื้อจะพิมพ์ ถ้าคุณทำภาพแบบนี้ให้ภาชนะอุตสาหกรรมอยู่แล้ว เครื่องมือทำแผนภาพสเปกสินค้าอุตสาหกรรม คือเวิร์กโฟลว์ที่ตรงกับงานนี้
ถังที่ได้ UN rating: รหัสบอกอะไรคุณบ้าง
ถังที่ใช้ขนส่งสินค้าอันตรายตามกฎหมายจะมีรหัส UN กำกับ และรหัสนี้ก็คือสเปกชีตย่อส่วนนั่นเอง ถังพลาสติก 5 แกลลอนทั่วไปจะมีรหัสประมาณ 1H2/Y27/S
ถอดรหัสตามกฎการทำเครื่องหมายใน 49 CFR 178.503:
| ส่วน |
ความหมาย |
| 1 |
Drum (pail ถูกจัดเป็น drum แบบเปิดหัว ไม่ใช่ “bucket”) |
| H |
พลาสติก |
| 2 |
ฝาถอดได้ — ถังเปิดหัวที่มีฝาปิด |
| Y |
ผ่านการทดสอบสำหรับ Packing Group II และ III |
| 27 |
มวลรวมสูงสุด 27 kg |
| S |
สำหรับของแข็งหรือบรรจุภัณฑ์ชั้นใน |
ตัวอักษรมีผลจริง X ครอบคลุม Packing Group I, II และ III; Y ครอบคลุมแค่ II และ III; Z ครอบคลุมแค่ III ถ้าขายถังเกรด Y ไปใช้กับสินค้า Packing Group I เอกสารก็ผิดทันที แม้ตัวถังจะไม่เสียหายเลยก็ตาม เพดานขนาดกำหนดไว้ใน 49 CFR 178.509: ถังพลาสติก (1H1, 1H2) สูงสุด 450 L และมวลสุทธิ 400 kg ส่วนเจอร์รี่แคน (3H1, 3H2) จำกัดที่ 60 L และ 120 kg ถังเหล็กที่เทียบเท่ากันใช้ 49 CFR 178.504 ที่เพดานเดียวกัน 450 L / 400 kg ถัง 5 แกลลอนอยู่ต่ำกว่าเพดานทั้งหมดนี้มาก แต่เครื่องหมายนี้คือสิ่งที่แฟ้มคอมพลายแอนซ์ของผู้ซื้อจะขอดู วิธีถอดรหัสแบบเต็มอยู่ในวิธีอ่านรหัสบรรจุภัณฑ์ UN
สิ่งที่รหัส UN ไม่ใช่คือมิติ รหัสนี้ไม่ได้บอกผู้ซื้อว่าถังกว้างเท่าไหร่ และใช้แทนตลับเมตรไม่ได้ ให้ใส่ทั้งสองอย่าง
bucket กับ pail ต่างกันไหม
ภาษาไทยเรียกทั้งสองอย่างว่า “ถัง” คำเดียว แต่ลูกค้าต่างประเทศจะใช้สองคำนี้สลับกันไปมา ในภาษาอังกฤษทั่วไป bucket กับ pail มีความหมายเดียวกัน และพจนานุกรมส่วนใหญ่ถือเป็นคำพ้องความหมาย แต่ในวงการบรรจุภัณฑ์และขนส่ง ศัพท์การค้าคือ pail — ภาชนะเปิดหัว มีหูหิ้ว (bail handle) ที่รหัส UN เรียกว่า drum ในอุตสาหกรรมมักใช้คำว่า “pail” กับภาชนะขนาดไม่เกินราว 5 แกลลอน และใช้ “bucket” ในความหมายหลวม ๆ แบบของใช้ทั่วไป
เรื่องนี้ควรได้แค่หนึ่งบรรทัด ไม่ต้องถึงขั้นเถียงกัน สิ่งที่ผู้ซื้อเอาไปใช้ได้จริงคือรูปทรง ไม่ใช่คำนาม: top OD, bottom OD, ความสูง และแกลลอนระบบไหน เรียกคำนามผิดไม่มีใครตีถังคืน แต่ให้เส้นผ่านศูนย์กลางก้นถังผิดเมื่อไหร่ ออร์เดอร์ถุงซับในถูกตีกลับแน่นอน
บล็อกสเปกที่ควรใส่ในหน้าสินค้า
ก๊อปบล็อกนี้ไปใส่ในหน้าสินค้า ใบเสนอราคา และคำอธิบายบนรูป โดยใช้ตัวเลขชุดเดียวกันทั้งสามที่:
| ช่อง |
เขียนอะไร |
ตัวอย่าง |
| ความจุที่เรียก |
ไซซ์ + แกลลอนสหรัฐฯ + ลิตร |
5 US gal (18.9 L) |
| Top OD |
ตัวเลข + หน่วย |
11.9 in (303 mm) |
| Bottom OD |
ตัวเลข + หน่วย |
10.3 in (262 mm) |
| ความสูง |
แบบไม่รวมฝา พร้อมความสูงตอนปิดฝา |
14.5 in (368 mm); ~15 in เมื่อปิดฝา |
| วัสดุ |
ชนิดเรซิน |
HDPE, FDA food-grade |
| ผนัง |
มาตรฐานหรืองานหนัก |
0.075 in / 90 mil |
| UN rating |
รหัสเต็มถ้าได้ rating |
1H2/Y27/S |
| การโหลด |
จำนวนต่อพาเลท แยกสวมซ้อน vs บรรจุ |
สวมซ้อน 240 ใบ; บรรจุแล้วน้อยกว่ามาก |
จุดที่พังไม่เคยเป็นแถวที่ขาดหาย แต่เป็นตัวเลขที่ขัดกันเอง: รูปบอก 11.9 ตารางสเปกบอก 12 และชื่อสินค้าปัดเป็น “12 นิ้ว” ถังใบเดียวแต่มีสามตัวเลข ผู้ซื้อจะอ่านเป็นถังสามใบ และความไม่ตรงกันนี้ก็เปิดช่องให้เคลมว่า “สินค้าไม่ตรงตามคำอธิบาย” (not as described) ได้ในตัวเอง
เช็กลิสต์ก่อนส่ง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ขนาดถัง 5 แกลลอนเป็นนิ้วเท่าไหร่?
ถังพลาสติก 5 แกลลอน (18.9 L) มาตรฐานมีเส้นผ่านศูนย์กลางนอกปากถังประมาณ 11.9 in (303 mm) เส้นผ่านศูนย์กลางนอกก้นถัง 10.3 in (262 mm) และสูง 14.5 in (368 mm) แบบไม่รวมฝา ปากถังกว้างกว่าก้นเพราะตัวถังออกแบบให้สอบลง เพื่อให้ถังเปล่าสวมซ้อนกันได้
ถัง 5 แกลลอนสูงกี่นิ้วเมื่อปิดฝา?
ถังมาตรฐานแบบไม่รวมฝาสูงประมาณ 14.5 in (368 mm) ส่วนถังงานหนัก 90 mil สูงราว 14.6 in (371 mm) ฝาแบบกดล็อกเพิ่มความสูงตอนวางซ้อนราว 0.5–1 นิ้ว ถ้าผู้ซื้อจะเอาถังไปเข้าชั้นวาง ลังกล่อง หรือตู้คอนเทนเนอร์ ให้วัดตอนปิดฝาทุกครั้ง
พาเลทหนึ่งวางถัง 5 แกลลอนได้กี่ใบ?
ถังเปล่า 5 แกลลอนสวมซ้อนกันได้ จึงส่งได้ประมาณ 240 ใบต่อพาเลท (สองลังซ้อนกัน ลังละราว 120 ใบ) ถังที่บรรจุแล้วสวมซ้อนไม่ได้ พาเลทจึงวางได้น้อยกว่ามาก — ให้เสนอราคาการโหลดสองแบบแยกกัน เพราะตัวเลขแบบสวมซ้อนคือตัวเลขที่ทำให้คิวส่งออกดูสวยเกินจริง
วัดขนาดถังสำหรับงานส่งออกต้องทำยังไง?
วัดเส้นผ่านศูนย์กลางนอกปากถังที่ขอบปากโดยถอดฝาออก วัดเส้นผ่านศูนย์กลางนอกก้นถังที่ฐาน และวัดความสูงจากฐานถึงขอบปากทั้งแบบปิดฝาและไม่ปิดฝา บันทึกทุกค่าเป็นนิ้วและมิลลิเมตร กำกับว่าเส้นผ่านศูนย์กลางแต่ละค่าเป็นของฝั่งไหน แล้วใช้ตัวเลขชุดเดียวกันทุกตัวบนรูป ตารางสเปก และชื่อสินค้า
bucket กับ pail คือถังแบบเดียวกันไหม?
ในการใช้ทั่วไปใช่ พจนานุกรมระบุว่าเป็นคำพ้องความหมาย แต่ในวงการบรรจุภัณฑ์และขนส่ง ศัพท์การค้าคือ “pail” — ภาชนะเปิดหัว มีหูหิ้ว ที่กฎการทำเครื่องหมาย UN จัดเป็น drum ความต่างที่มีผลทางการค้าไม่ใช่คำนาม แต่เป็นรูปทรง: เส้นผ่านศูนย์กลางปากถัง เส้นผ่านศูนย์กลางก้นถัง ความสูง และแกลลอนระบบไหน
แหล่งที่มาและเอกสารอ้างอิง